Vrijhandelsakkoorden: hoe haal je er voordeel uit?

Published the 23 April 2026

Sterk aanwezig in het nieuws heeft de overeenkomst tussen de Europese Unie en Mercosur — net als haar voorgangers CETA en TTIP — heel wat discussies en soms verhitte debatten uitgelokt… Maar welke realiteit schuilt er achter dit acroniem, en achter de nieuwe vrijhandelsovereenkomsten die zijn gesloten met India en Australië? Wat is hun nut en vooral: hoe kunnen bedrijven uit ons Gewest hierop inspelen?

Hoewel de Europese Unie sinds haar oprichting altijd een zeer actieve economische speler is geweest, met talrijke vrijhandelsovereenkomsten met andere partners, lijkt dit proces de laatste maanden nog te versnellen.

Terwijl er momenteel 40 overeenkomsten (met 70 landen) van kracht zijn, heeft de Commissie in het eerste kwartaal van 2026 alleen al twee belangrijke akkoorden afgesloten, respectievelijk met India en Australië, en het akkoord met Mercosur (Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay) ondertekend.

Hoewel de inwerkingtredingsdata van de akkoorden met India en Australië nog niet vastliggen, zou het Mercosur-akkoord — volgens de wens van de Europese Commissie — al op 1 mei 2026 van kracht worden!

Wat houdt een vrijhandelsovereenkomst in?

Vrijhandelsovereenkomsten, ook wel handelsovereenkomsten genoemd, zijn verdragen tussen twee of meer landen om handel en investeringen te vergemakkelijken door bepaalde belemmeringen weg te nemen, zoals douanerechten (verlaging of afschaffing), betere toegang tot overheidsopdrachten, lagere kosten of vereenvoudiging van bepaalde certificeringen. Dit zijn de algemene bepalingen, maar elke overeenkomst heeft haar eigen specifieke kenmerken en clausules.

Aanzienlijke verlagingen van douanerechten?

Hoewel het belangrijk is om elk van de drie bovengenoemde overeenkomsten afzonderlijk te bekijken om hun inhoud te begrijpen, delen ze allemaal een gemeenschappelijke basis:

een geleidelijke verlaging van douanerechten op een aanzienlijk deel van de uitgevoerde goederen (91% naar Mercosur, 90% naar India en 97% naar Australië) in alle sectoren: chemische en farmaceutische industrie, transportmateriaal, food & drinks, textielindustrie, machines en apparaten…

toegang tot overheidsopdrachten in partnerlanden voor Europese bedrijven (vooral in de dienstensector: telecommunicatie, financiën, transport…)

Mercosur, India, Australië: reeds goed gevestigde relaties

Deze overeenkomsten beginnen niet vanaf nul: ze versterken bestaande handelsrelaties.

In 2025 exporteerde het Brussels Hoofdstedelijk Gewest voor €79,92 miljoen aan goederen naar Mercosur (€2,69 miljard voor België). De belangrijkste exportcategorieën zijn:

“Producten van de chemische en farmaceutische industrie” (€76,95 miljoen)
“Voedingsmiddelen- en drankenindustrie” (€1,3 miljoen)
“Machines, apparaten en elektrisch materieel” (€0,84 miljoen)

Naar India bedroeg de export €16,26 miljoen (€3,51 miljard voor België), voornamelijk in:

“Producten van de chemische en farmaceutische industrie” (€12,5 miljoen)
“Transportmateriaal” (€1,07 miljoen)
“Machines, apparaten en elektrisch materieel” (€0,92 miljoen)

Ten slotte exporteerde het Gewest €17,16 miljoen naar Australië (€2,16 miljard voor België), met als belangrijkste categorieën:

“Producten van de chemische en farmaceutische industrie” (€13,57 miljoen)
“Machines, apparaten en elektrisch materieel” (€0,81 miljoen)
“Transportmateriaal” (€0,72 miljoen)

Wat diensten betreft — hoewel er geen gegevens beschikbaar zijn op regionaal niveau — exporteerde België in 2024:

naar Mercosur: €456 miljoen (-10,2% ten opzichte van 2021)
naar India: €411 miljoen (+3,8%)
naar Australië: €459 miljoen (-4,2%)

Daarnaast werkt hub.brussels momenteel aan een gedetailleerde analyse van elk van deze overeenkomsten om de belangrijkste troeven en de sectoren die het meest kunnen profiteren van hun inwerkingtreding in kaart te brengen.